ادبیات، شعر، هنر، سئوگی

بو سئوگی/ احمد محمدپور

Mon, 14 Sep 2015 14:21:34 +0430

بو
سئوگی

سانما سونا چاتار سن سئومه ینجه
خیاللاردا سن سیز یاشار بو سئوگی

نئجه کی سن وارسان من وارام، یوخ
یوخ
کؤچوب گئدَریک بیز یاشار بو سئوگی
******************************

بال دوداقلارینین حسرتین چکیب
یانیخلی موغاملار قوشار بو سئوگی

دولموش گوز بَبَه ییم ائله یاغار کی
داشیب سرحدلردن [1]
آشار بو سئوگی

چکدیگین داغلاردا شیرین ایزی وار
اویسا زیرویه دیرماشار بو سئوگی

بیرگونولوک آخار سو دوراغی[2]
دئییل
سون سوز بیر گؤزه دن[3]
جوشار بو سئوگی

آمان دیر گل، گوزون اوستونده اولسون
آزدیران[4] چوخالیب، چاشار بو سئوگی
احمد محمدپور - 86 - پاییز

[1]- سرحد : باش اوجو،
مرس، ]مرز[

[2] - دوراخ( دوراق): یول اوستونده دورماق اوچون بیر
یئر، ]ایسگاه[

[3]- گؤزه : بولاغ و
چایلارین قایناق یئری، ]سرچشمه[

[4]- آزدیرماق : دؤز
یولدان چیخاردماق،

سن سیز گئجه لر

Sat, 04 Jul 2015 22:38:51 +0430

سن سیز گئجه لرسندن ایز آراماقدا داها یوخ ثمر سانکی اودوب سنی بو ناققا شه هرشام یانار من یاننام سحره قده رتوکنمک بیلمز کی، سن سیز گئجه لرمنه آیبنیزله آچیلار هر گون ائلله ره گونشله آچیلان سحرمینلر جان آسیلی دوداقلاریندانگؤلؤمسرسن مینلر جانیندان گئچروئرمه ره م دونیایا بیر قه پیه ده یریانلیز بیر باخیشین دونیایا ده یرتکجه من دئیلم کی سن سیز قالان مدرسه یولوندا خلوت کوچه لراو خوشبخت آنلاری یادینا سالیبمنی تک گورونجه بورونور کدرگزیب دولاندیقجا او گوزارلاری سن سیز ده، جانلانیر او خاطیره لرمن کی هئچ اولو داغ اولسایدی بئله بئلینی بوکه ردی بو قدر کدربیلمیرم کی هاردا؟ نه زامان؟ آنجاق "اؤرگینی آلاجاغام بیر طهر"احمد محمدپور... 86

Asi Küheylan yusuf hayaloglu

Wed, 20 May 2015 14:49:37 +0430

شعری دانلود ائله مک اوچون تیکلایین.Asi Küheylan yusuf hayaloglu_ Asi KüheylanAşiret çocuğuyam, adım küheylan, Kızılca kıyamet yaylasında doğmuşam Koyaklarda kartal uçurmuşam, kurt kovalamışam Adam vurmuşam! Onursuz yaşanmaz demişem Rezil-rüsva etmemişem kendimi böceklere! Yavri yavri.. Bu yüzden dik bakarım adamın yüzüne Bu yüzden böyle hoyrat kalmışam… Asi bir küheylanam, anam rüzgar, babam gurbet, Bin yıldır bu koğuştayam Diz çöktürmez beni hasret! . Seni sevmişem..bir kekliğin sesini üzmekten sakınır gibi Seni sevmişem Gururlu dağ çiçeklerini göğsüme takınır gibi Ben sazımı kıl çadırların boynuna asıpta Öyle gelmişem buraya Yavri yavri.. Ölürsem iradi ölürem Harlanmış bir kılıca alnımla dokunur gibi! . Asi bir küheylanam, gözlerini benden ayırma Kırılıp düşerem sonra Kimse bakmaz yarama.. Bana ne getirmişen cicom, Karda çürümüş sümbül soğanları mı? Yoksa, toz kaldıran taylarımı, Dar geçitlerde mi kanatmışan? O göçebe sevdamızın yamacına şimdi Kimler konmada, söyle Yavri yavri.. Söyle kınalı kuzum nerde Onu hangi soysuzun sürüsüne katmışan? Asi bir küheylanam, mahmuz vurma döşüme Delerem bu duvarları Candarma kavuşmaz peşime! Ben ki dipsiz uçurum boylarında Param parça olmuş, ölmemişem.. Ben ki huysuz nehir yataklarında Yaralarıma çamurla sıvamışam.. Nasıl sığaram düşündün mü Şu altı adımlık tosbağa voltasına şimdi? Yavri yavri.. Dağları çıldırtan öykümü Ben bu demirlere dişlerimle yazmışam! Asi bir küheylanam.. el süremezler yeleme Bırak yırtılayım, bırak Gem vurma benim dilime! . Hüznün duvarlarında sıvası dökülmüş bir yer vardı Bilir misen yavri? Bilir misen, çiçekler çentik çentik solar Bu gavur ölüsü akşamlarda? Bırak, gözyaşlarımın oyduğu çukurlar Öylece betonda kalsın.. Dolansın peşime, bir metelik yetmez bu sırtlan adımları, dolansın Yavri yavri.. Şapkam namusundur, koma buralarda Koma, tespihim dağılmasın! . Asi bir küheylanam, kesmez beni bi acılar Beni vursa da bu puştlar Ancak sırtımdan vururlar!Yusuf HAYALOĞLU

آدسیزا مکتوبلار 1 / یوسوف کنان کیسا

Thu, 26 Mar 2015 10:55:30 +0430

آدسیزا مکتوبلار 1 / یوسوف کنان کیسا

یئتر کی،
آنلایالیم، قالخالیم تکرار آیاقا، سینه گره لیم دونیایا، دجالا، شیطانا، گورمماق
اوچون گوزونو، گویه ده باخمام، قالدیریملارین سایارام بوتون شهرلرین، بیر بیر،
آدینی اونوندارام، آدسیز اولار آدین، سویونو اونودارام، دوغومونو اونودارام، سنی
اونودارام.
آنکارا
05/12/2012
اویغونلاشدیران:
احمد محمدپور

Klasik Türk Edebiyatı Nedir (تورکیه نین کلاسیک ادبیاتی)

Sun, 08 Mar 2015 14:06:24 +0330

Klasik Türk Edebiyatı Nedir Türk edebiyatında klasik bir dönem var mı? Varsa bu dönem nereden başlıyor? Klasik kavramının tam karşılığını verebiliyor muyuz? İşte bu soruların cevabı muallâkta kalmakla birlikte, Türk Dili ve Edebiyatı camiasında büyük çoğunluk klasik edebiyat dönemini Osmanlı edebiyat dönemi ile birlikte alıyor.Nedir Osmanlı Edebiyatı?Osmanlı Devletinden önce var olan Anadolu Selçuklu Devleti, Moğollar tarafından yıkılınca Anadolu’da bir otorite boşluğu oluştu. Bu boşlukta ise beylikler kurulmaya başlandı. Bu beylikler, Türkçeden başka dil bilmedikleri için edebiyat ve bilim dilini Türkçe olarak belirlemişlerdir. Hatta Karamanoğlu Mehmet Bey’in 3 Mayıs 1277’de meşhur fermanı ilan edilmiştir: "Şimden gerü hiç kimesne divanda, dergâhda, bergâhda ve takı her yerde Türk dilinden özge söz söylemeye." (Şuandan itibaren hiç kimse divanda, dergahta, pazarda ve dahi her yerde Türkçeden başka dil konuşmayacak.)

" اللغة الترکیة فی ایران"( اقرار نامه کسروی)

Sat, 21 Feb 2015 11:18:54 +0330

کسرویسمه سون. " اللغة الترکیة فی ایران"( اقرار نامه کسروی)


                                        " اللغة الترکیة فی ایران"

اقرار نامه ای از احمد کسروی !
   در مورد باطل بودن نظریه "زبان آذری"مورد ادعای خودش در مجله عرب زبان "العرفان"
  ترجمه از عربی: مرحوم پروفسور محمدعلی شهابی شجاعی

بندهاى زیر از مقاله ی تاریخنگار برجسته، احمد کسروى-یکى از ترک گریزان و
آذربایجان ستیزان مشهور ایرانی که خود آذربایجانى بوده و ملیت ترک داشته
است.- انتخاب شده است [1].هر چند آثار این محقق آماتور و بی باک در عرصه
هاى مختلف علمى مانند زبانشناسى٫ ریشه شناسى٫ تبارشناسى و … به طور کلى
چندان داراى ارزش علمى و قابل اعتناء شمرده نمی شوند، ولی او در ثبت
رویدادهاى دوران خود مانند انقلاب مشروطه و تصویرنگارى اجتماعاتى که شخصا
شاهد آن بوده است بسیار موفق عمل نموده است. مقاله ای که اینجا آورده
میشود، یکى از تصویرنمائیهاى کسروى در باره ترکیب جمعیتى ایران است که در
آن بدرستى ترکیب جمعیتى مردم ایران در آغاز قرن بیستم را ثبت میکند. هر چند
مانند تمام پژوهش هاى تحقیقى کسروى در این نوشته نیز تناقض گویی،ضعف
استدلال، آشفتگى در تعاریف و طبقه بندى ها و کاستیهاى دیگر بسیارى وجود
دارند (که من در باره برخى از آنها در پاورقیها توضیحات مختصرى داده ام)،
در مجموع این نوشته هم به عنوان بررسی ای که به اکثریت بودن ترکهاى ایران
در آغاز قرن بیستم اشاره مى نماید و هم به جهت آشنائى با روى دیگر و
ناشناخته کسروى، یعنى فردى علاقه مند و دلبسته به زبان مادریش، نوشته اى در
خور دقت میباشد.
                                  اللغة الترکیة فی ایران*
                                           احمد کسروی

بدیعی ادبیات تئرمینلرینه آچیقلامالار

Wed, 18 Feb 2015 10:20:34 +0330

بدیعی ادبیات تئرمینلرینه آچیقلامالار

نوشته شده توسط رحمتلی اوستاد محمد علی فرزانه

15 آذر 1393 ساعت 18:39

تجسٌم Təcəssüm

سٶزلوکده جانلاندیرما و بلیرتمه آنلامیندا اولان
بو سٶز٬ جانسیز شئیلر و اولایلارا٬ جانلۍ وارلیقلارا و انسانا خاص اٶزەللیکلر باغیشلاماقلا
بدیعۍ ادبیاتدا استعارەدن بهره آپارماق دئمکدیر۰ بونا خالق دانیشیق دیلینده٬ شفاهۍ
و یازیلۍ ادبیاتدا چوخ راست گلمک اولور۰ شفاهۍ دانیشیقداکۍ "یازگلیر"٬
"یئر دیرچۂلیر"٬ "اورەییم آتلاندۍ" کیمۍ ایفادەلر اوسلوبۍ
تجسٌم ساییلیر۰ جانسیز شئیلره وئریلن دبدەبلۍ سورغو و یا جانلیلیق حالتۍ تجسٌمۍ ایفا ائدیر

فضولۍنین "صبا" اغیاردن پنهان٬ عمیم
دلداره اظهار ائت مصراعیندا "صبا"٬ و یا بیر سیرا شعرلرده٬
"دورنالارا" و "داغلارا" انسانۍ صفتلر یاراشدیرماق و شهریارین
"آغ بولوتلار کٶینکلرین سیخاندا میصرعیندا بئله بیر بدیعۍ اسلوبا راست
گلیریک۰

تجسٌم دونیا خالقلاریننین قدیم اساطیر و
فولکلوروندا گئنینش استفاده ائدیلمیشدیر۰ قدیم انسانلار تکجه جانسیز شئیلردن دگیل٬
بلکه دینۍ آنلایشلاردا آللاهلارۍ دا تجسٌم ائدیردیلر۰

لاله ایله پروانه/محمدحسین شهریار

Mon, 02 Feb 2015 11:41:03 +0330

لاله ایله پروانهبرق اولمادی، قیزیم گئجه یاندیردی لاله‌نیپروانه‌نین، اودم ده باخیردیم اداسینهگؤردوم طواف کعبه ده یاندیقجا یالواریرسؤیلور: «دؤزوم نه قدر بو عشقین جفاسینه؟یا بو حجاب شیشه‌نی قالدیرکی ساورولومیا سوندوروب بو فتنه‌نی، باتما عزاسینه!»باخدیم کی شمع سؤیله دی: «ای عشقه مدعی !عاشق هاچان اولوب یئته اؤز مدعا سینه؟بیر یار مه لقادی بیزی بئیله یاندیرانصبر ائیله یاندیران دا چاتار اؤز جزاسینه»اما بو عشقی آتشی عرشی‌دی، جاندا دیرقوی یاندیریب خودینی یئتیرسین خدا سینهمحمدحسین شهریار

هله‌لیک نیابتی دیل قورومو | ناصر مرقاتی

Mon, 02 Feb 2015 11:12:54 +0330

هله‌لیک نیابتی دیل قورومو | ناصر مرقاتی اوخومادان اؤنجه:بو یازی بیتمیش بیر مقاله کیمی یوخ، گؤستریشلرنن بیتیشیب و بوتونلشن بیر اؤنری کیمی سونولور. بوردا اورتایا سورولن بحثلر هم گونئی ملی حرکتینده ایش بیرلیگینی ساغلییان بیر نسنه و همی ده راسیزمین گوجلو دیل اریتمه سیاست‌لری قارشیسیندا، دیلیمیزی قورویوب و گلیشدیرن نه‌دن کیمی اورتایا سورولوب، بو اوزدن بو مقاله نین بوتونلشمه سی و بوتونلشدیردیکدن سورا اونون چئوره سینده ایش بیرلیگی آپارماق اوچون، گونئی آذربایجانین بوتون تشکیلاتلار، یازیچی، شاعیر، دیلچی و هونر اهلینی یاردیما چاغیریرام.تمل داشی (قونونون اؤنمی):بؤیله چاش-باش و زینی- زینی سیاسال ایش بیرلیگی آختاریلان بیر دورومدا، منجه هله لیکده دیل اوچون بیرموستقیل(نیابتی قوروم) قوروب و اونون چئوره سینده توپلاشیب و اونو دستکلمک، ان دَیرلی ایلکین آددیم و ان اؤنملی باشلانیش آلتئرناتیوی کیمی ساییلابیلر. بورادک چئشیدلی قوروملار و تشکیلاتلارین طرفیندن اؤنریلن بیرلیگ و ان آزی دوزگون بیر جبهه نین یارانماسی اوچون ایره لی سورولن یاتاجاقلار یئترلی و باشاریلی اولماییب، آنجاق بیر یاندان اورکدن گونئی آذربایجانی سئون هئچ بیر سیاسال تشکیلات، دیلین قورونماسی و گلیشیمینه گؤره آتیلاسی آددیملار دوشنجه سینه ده قارشی چیخمامایشدیر، باشقا یاندان ایسه، بیزیم دوروموموزدا اولان سومورگه آلتیندا یاشاییان میللت لرین ان اؤنملی و ان بیرینجی کیملیک قوروجولاری، دیللری اولموشدو. بو او آنلامدادیر کی دیل کیملیکده و کیملیک دیلده گؤمولموشدو. بو اوزدن، دیل و بیر (نیابتی قوروم)ون چئوره سینده توپلاشما، و یا ایش بیرلیگی آپارما، بیر جیبهه نین یارانماسینا یاردیمجی و ذاتن بیر بینؤوره و تمل داشی ساییلابیلر. اصلینده ده بو ان ایشلک و ان پراتیک یول دئمکدیر، یوخسا تمللی و آیدین پلاتفورمو اولمویان تشکیلات و قوروملارین باشلاری، یالنیز سیاسال بیرلشمه لر آرزیسی و سوراغیندا داشدان- داشا دَیدیکده، هئچنه تاپمادان، هر زامان سرگَندر گَزمه لی اولاجاقلار، بو گؤز اؤنونده اولان بیر گرچکدیر.

اورهان ولی‌نین سئوگی مکتوب‌لاری

Mon, 02 Feb 2015 10:17:17 +0330

اورهان ولی‌نین 64 ایل سونرا یاییلان سئوگی مکتوب‌لاریاوْرخان ولی ده اوْلسانیز، بضن سئودییینیز قادینا سؤزونوز کئچمز. شاعیرین دلیجه‌سینه عاشق اوْلدوغو ناهید خانیما یازدیغی و ایلک دفعه‌‌ یاییملانان مکتوب‌لار بۇنو ثبوت ائدیر. نه قده‌ر دیل تؤکسه ده، بیرجه اوْنو سئودییینه ایناندیرا بیلمیر. و یالواریر: “ناهیدجان، داها شیرین مکتوب‌لار یازسان، اوْلماز؟ اورخان ولی‌نین اؤلوموندن 64 ایل سوْنرا ناهید خانیما یازدیغی سئوگی، حسرت و کده‌ر دوْلو مکتوب‌لار ایلک دفعه‌‌ کیتاب حالیندا اوْخوجولارا تقدیم اوْلونوب. ادبیات اؤیرتمنی، سوْنرالار شاعیر عاریف دامارین حیات یوْلداشی اوْلان ناهید خانیم صمد آغاوْغلویا گؤره “رئنئسسانس کیمی قادین”، جمال سۆرییایا گؤره ایسه “جۆمهوریت دؤورونون خێردا بۇرژوا دویارلیلیغی‌نین آناسی” ایدی.“یالنیز سنی آراییرام” آدلی کیتابدا 1947-1950-جی ایل‌لر آراسی گؤندریلمیش 62 مکتوب وار. مکتوب‌لاردا ولی ناهید خانیما داها واجیب ایشلر گؤره‌جه‌یینی پلانلاشدیردیغینی یازیب. اصل ایستانبول شاعیری‌نین سئوگیلیسی‌نین اوْلمادیغی شهری گؤرون نئجه تصویر ائدیر: “شهر پالچیقلی کۆچه‌لرییله، بۇلودلو هاواسییلا منه دۆنیاداکی شهرلرین ان چیرکین ایمیش کیمی گلیر. ایستانبولدا تک ایلنجه‌م سندن مکتوب آلماقدیر”.Orhan Veli Kanikناهید خانیم همین دؤورده یحیا کمالین اؤیرنجیسی خلیل وئدا فێراتلی ایله ائولی اوْلوب و مکتوب‌لاردا تئز-تئز اوْرخان ولی “ایمکانسیز سئوگی”دن، بیر داها گؤروشه بیلمه‌یه‌جکلریندن ناراحاتلیغینی ایفاده ائدیر. ولی سوْن مکتوبونو 12 اوْکتیابر 1950-جی ایلده ایستانبولدان یازیر. سوْنراسی دا یقین شاعیرین اوْخوجولارینا معلوم‌دور. اوْرخان ولی 10 نوْیابردا بیر هفته‌لیک گئتدییی آنکارادا بلدیه‌نین آچیق قوْیدوغو چۇخورا دۆشور، باشیندان یارالانیر. 14 نوْیابردا حالی پیسلشیر، خستخانایا آپاریلیر. ائله همین گئجه بئیین قاناماسیندان دۆنیاسینی دیَیشیر. کیتابین سوْنوندا ناهید خانیمین 12 نوْیابر 1950-جی ایل تاریخلی مکتوبو وار. ولی‌نین سئوگیسینه اینانمایان، دایما اوْنو قێسقانان، سوْیوق داورانان ناهید خانیمین مکتوبوندا ان سئوگی دوْلو جۆمله‌‌ “گؤزلریندن اؤپورم”دیر. 22 یانوار 1947“تک یاشاماغینی، آنجاق منه عاید اوْلماغینی ایسته‌ییرم” یازیرسان. من ده سنین یالنیز منه عاید اوْلماغینی ایسته‌ییرم. بۇندان ذره‌‌ قدر شۆبهه ائتمه. سندن باشقاسی ایله ان خێردا مۆناسیبتیم اوْلاجاغینی آغلینا دا گتیرمه. عینی شئیی من ده ایسته‌ییرم. یعنی سنین تکجه منه عاید اوْلماغینی ایسته‌ییرم. آنجاق بۇنون ایمکانسیز اوْلدوغونو دا بیلیرم. دوْغرودان، نئجه اوْلاجاق بیزیم حالیمیز ناهید؟ داها بیر-بیریمیزی گؤرمه‌یه‌جه‌ییک؟ بۇ قدر کده‌رلی طالع اوْلار؟ 5 آپرئل 1947سنه ده، منه ده ایمکانسیز گؤرونن بۇ سعادت گۆن‌لرین بیر گۆنو حیاتا کئچسه، بۆتون عؤمروم بوْیو ایتیردیکلریمین هئچ بیرینه تأسفلنمه‌یه‌جه‌یم. تکجه بۇ سئوینج منه یاشاماق اۆچون یئته‌جک. اوْ بؤیوک، اوْ یئگانه سعادت اۆچون اللهامی، طالعیمی، یاخود هر هانسی باشقا بیر شئیمی، نه‌یه اینانماق لازیمدیرسا، اینانماق ایسته‌ییرم. آللاها اینانان اینسان‌لارین نئجه ایناندیقلارینی، نئجه سئودیکلرینی بیلیریک. من سنی داها چوْخ سئویرم. داها چوْخ دا اینانا بیله‌رم. 23 مای 1947ان گؤزل شئی‌لری سنه قارشی دۇیدوغومو ان یاخشی سنین بیلمه‌یین گرک. 15 اییول 1947یئنی شعرلریمین اوْلوب-اوْلمادیغینی سوْروشورسان. اوْلسایدی، گؤندرردیم. اینسان زامان-زامان بئله سۇسور. بۇ یقین داها بؤیوک دؤنم اۆچون حاضیرلیقدیر. یاخین گۆن‌لرده مۆهوم شعرلر یازاجاغیما اۆمید ائدیرم. 16 سئنتیابر 1947مکتوبون منی اولدوقجا ممنون ائله‌دی. بۇنونلا بئله چوْخو منه خیال کیمی گؤروندو. ائله اۆمیدلردیر کی، ایمکان باخیمیندان هئچ بیر اساسا دایانمیر. بۇ صؤحبتلر بیر آز دا کوْممونیست شاعیرلرین شعرلرینه بنزه‌ییر. همیشه “گؤزل گۆن‌لر گؤره‌جه‌ییک” دئییرلر. یاخشی، بس نئجه گؤره‌جه‌ییک؟ ائله دئییل‌می؟ بیزه ده مارئشال (فئوزی چاکماک) کیمی آدام لازیمدیر. “دؤزون، بۆتون ایسته‌دیکلرینیز اوْلاجاق” دئسین. ایناناق، دؤزه‌ک. 2 اوْکتیابر 1947دورومومو بیر دۆشون. ایکی گۆندور یاغان یاغیشا و سوْیوغا باخمایاراق اۆستومده تکجه آغ پئنجک وار. آیاق‌قابیم یوْخ، کؤینه‌ییم یوْخ، قالستوکوم یوْخ. بۇ قییافه‌ده آنکارایا گله بیله‌رممی؟ خۆصوصن بعضی‌لرینه بۇ صفالتیمی گؤسترمک ایسته‌میرم. کئچن دفعه‌‌ بوْرجا بیر پئنجکلیک پارچا آلدیم، درزییه وئردیم. بۇ شنبه گؤتوره‌جه‌یم (درزییه وئرمک اۆچون ایگیرمی-ایگیرمی بئش لیرا تاپسام). آمما اوْ دا سورونو حل ائتمه‌یه‌جک. 29 نوْیابر 1947تکجه سنین اۆچون یاشاییرام. تکجه سنین اۆچون یاشاماق ایسته‌ییرم. منی سئو دئمک ایسته‌میرم، ساده‌جه اینان. عؤمروموزون سوْنونا قده‌ر منه ایناناجاغینی دۆشونه بیلسم، بۇندان دۇیاجاغیم موتلولوق بۇ گۆنه قده‌ر دۇیدوقلاریمین ان بؤیویو اوْلار. 16 مای 1949بۇ مکتوبو سندن آیریلدیقدان سوْنرا یازیرام. سنی هئچ واخت اۇنودا بیلمه‌یه‌جه‌ییمی بیلدیییم حالدا منی اۇنوتماغینی ایسته‌ییرم. آرامیزدا نه‌لرینسه یاشاندیغینی هئچ کیم بیلمه‌سین. من نه اوْلور-اوْلسون، یاشامیما نه قاریشمیش اوْلور-اوْلسون، هئچ کیمی سنین یئرینه قوْیا بیلمه‌رم. آللاها امانت اوْل، ناهید.